Slechts 23 procent van de vrouwen in Nederland belegt, tegenover 39 procent van de mannen. Dat verschil van zestien procentpunt klinkt misschien als een detail voor in een jaarverslag, maar het bepaalt in de praktijk hoeveel vermogen je over twintig jaar hebt opgebouwd. Het gekke is dat vrouwen, zodra ze wel beginnen, gemiddeld beter presteren dan mannen. Toch stapt de meerderheid nooit in.
Het gat is groter dan een getal op papier
De cijfers van ABN AMRO en Ipsos zijn geen incident. Onderzoek van WOMEN Inc. laat zien dat de financiële sector van oudsher is ingericht op mannen, van de manier waarop beleggingsproducten worden uitgelegd tot de reclames waarin altijd mannen met grafieken op een scherm staan. Daarbovenop werken vrouwen in Nederland vaker parttime en besteden ze meer tijd aan onbetaalde zorgtaken, waardoor er simpelweg minder geld overblijft om opzij te zetten. Officiële cijfers bevestigen dat patroon: mannen zijn vaker financieel onafhankelijk dan vrouwen, 78 procent tegenover ruim 60 procent, blijkt uit cijfers van OCW in Cijfers. Het verschil wordt weliswaar kleiner sinds 2014, maar is nog lang niet verdwenen.
Dat mannen en vrouwen structureel anders met hun geld omgaan, lees je ook terug in dit artikel over geldgewoontes tussen mannen en vrouwen. Beleggen is daar een direct gevolg van: wie gewend is om financiële beslissingen aan een ander over te laten, zet minder snel zelf de stap naar de beursvloer.
Waarom zoveel vrouwen nooit beginnen
Het is niet zo dat vrouwen geen interesse hebben. Uit onderzoek van ING blijkt dat bijna alle vrouwen in Nederland financiële onafhankelijkheid belangrijk vinden. Het probleem zit ergens anders: slechts iets meer dan de helft voelt zich zeker over de eigen financiële kennis, en maar 13 procent praat er regelmatig met anderen over. Vooral vrouwen onder de 35 twijfelen, terwijl vrouwen boven de 65 zich juist zekerder voelen.
Die onzekerheid heeft weinig te maken met kennis en veel met gewoonte. Wie nooit leert onderhandelen over een salaris, gaat ook niet vanzelf onderhandelen met een broker over instapkosten. Hetzelfde patroon zie je terug in hoe lastig vrouwen het vinden om openlijk over geld te praten met collega's. Zwijgen over inkomen en zwijgen over vermogen komen voort uit dezelfde schroom.
Vrouwen zijn eigenlijk de betere beleggers
Hier wordt het pas echt opvallend. Verschillende onderzoeken naar beleggersgedrag laten zien dat vrouwen minder vaak in paniek verkopen, minder impulsief handelen en hun beleggingen langer vasthouden dan mannen. Precies dat geduld is waar rendement uit voortkomt. Mannen handelen vaker uit overmoed, kopen en verkopen sneller op basis van nieuws of onderbuikgevoel, en betalen daardoor meer transactiekosten terwijl ze uiteindelijk minder overhouden. Vrouwen die beleggen, doen het dus niet slechter dan mannen. Ze doen het structureel beter, ze doen het alleen veel minder vaak.
Wat je elke maand wachten kost
Reken het zelf even mee, want abstracte adviezen als "begin op tijd" landen pas als je de bedragen ziet. Stel je zet 100 euro per maand opzij in een breed indexfonds, met een gemiddeld rendement van 7 procent per jaar (het historische gemiddelde van wereldwijde aandelenmarkten over lange periodes). Na twintig jaar heb je dan ongeveer 52.000 euro opgebouwd. Begin je tien jaar eerder met exact hetzelfde bedrag, dan sta je na dertig jaar op ruim 122.000 euro. Die extra tien jaar zijn dus goed voor bijna 70.000 euro, terwijl je nooit meer dan 100 euro per maand hebt ingelegd. Dat is de kern van samengestelde rente: niet het bedrag beslist, maar de tijd die het krijgt om te groeien.
Extra geld om opzij te zetten hoeft trouwens niet uit je vaste salaris te komen. Steeds meer vrouwen bouwen een tweede inkomstenstroom op naast hun baan, bijvoorbeeld via een blog of ander online project, en zetten dat bedrag apart als vast maandelijks beleggingspotje. Op die manier voelt investeren nooit als inleveren op je huidige levensstijl.
Er ontstaat een tegenbeweging
Gelukkig blijft het niet bij cijfers en waarschuwingen. Initiatieven als Ladies Let's Talk Money en Women Invest organiseren jaarlijks evenementen om vrouwen concreet op weg te helpen met beleggen, zonder jargon en zonder oordeel over hoe weinig of veel je al weet. WOMEN Inc. lanceerde daarnaast het project "Baas in eigen portemonnee", gericht op werkgevers, banken en de overheid om financiële zelfstandigheid van vrouwen structureel te verbeteren. De beweging groeit, maar wachten tot iedereen om je heen begint, kost je precies de jaren die het meeste rendement opleveren.
Dit is het enige wat je vandaag hoeft te doen
Je hoeft niet in één middag een beleggingsexpert te worden. Open een rekening bij een broker of indexfondsaanbieder, zet een klein vast bedrag apart dat automatisch wordt geïnvesteerd, en laat het gewoon staan. Geen dagelijkse koersen checken, geen paniek bij een rode dag. Precies dat rustige gedrag is waar vrouwen van nature al goed in blijken te zijn. Het enige wat nog ontbreekt bij de meesten, is de eerste storting.