Je hebt vast wel eens een pensioenoverzicht opengeklikt en meteen weer weggeklikt, want wie wordt daar nou vrolijk van. Toch is het slimmer om er juist als vrouw naar te kijken, want het verschil met wat mannen later ontvangen is groter dan de meeste mensen denken. Het Centraal Bureau voor de Statistiek bracht het begin september nog eens scherp in beeld, en de cijfers zijn confronterend.
Hoe groot is het verschil eigenlijk
Volgens recente cijfers van het CBS heeft 27 procent van de vrouwen tussen de 60 en de AOW-leeftijd hun pensioen als belangrijkste inkomstenbron, tegenover 18 procent van de mannen in diezelfde groep. Dat lijkt misschien een klein verschil, maar het is het topje van een veel grotere ijsberg. Zodra vrouwen eenmaal met pensioen gaan, blijkt hun aanvullend pensioen vaak flink lager uit te vallen dan dat van mannen, soms tot bijna veertig procent minder. Dat heeft niets te maken met pech of toeval. Het is het directe gevolg van keuzes die jaren eerder zijn gemaakt, vaak zonder dat je het als keuze hebt ervaren.
Waarom vrouwen minder pensioen opbouwen
De grootste oorzaak is simpel: aanvullend pensioen bouw je op via je werkgever, en dat bedrag is direct gekoppeld aan je salaris en je uren. Werk je parttime, dan bouw je minder op. En parttime werken doen vrouwen in Nederland nog steeds veel vaker dan mannen, meestal vanwege de zorg voor kinderen of een ziek familielid. Elk jaar dat je minder uren maakt of een tijdje helemaal stopt, telt mee in het eindresultaat, veertig jaar later.
Daar komt het bekende loonverschil nog bovenop. Vrouwen verdienen in Nederlandse bedrijven gemiddeld zestien procent minder dan mannen voor vergelijkbaar werk. Dat verschil is op zichzelf al vervelend, maar omdat pensioenpremies een percentage van je salaris zijn, werkt een lager loon ook nog jaren door nadat je allang met pensioen bent. Zelfstandigen vormen hier trouwens een opvallende uitzondering: bij hen is het verschil tussen mannen en vrouwen juist het kleinst, simpelweg omdat niemand voor een zzp'er automatisch pensioen opbouwt. Iedereen moet het zelf regelen, en dat maakt het gelijker.
Wat dit betekent als je nu dertig of veertig bent
Het makkelijkste excuus is denken dat dit probleem van je moeder of oma is, en dat het inmiddels wel is rechtgetrokken. Dat is niet zo. Vrouwen werken weliswaar iets vaker dan tien jaar geleden, maar het verschil in uren met mannen is nauwelijks kleiner geworden. Dat betekent dat de pensioenkloof zich voorlopig gewoon doorzet bij de generatie die nu in de dertig of veertig is.
Benieuwd hoe dat samenhangt met geld in bredere zin? wij schreven eerder al over waarom mannen en vrouwen anders met geld omgaan, en pensioen is daar eigenlijk de ultieme uitkomst van. Elke kleine beslissing in je dertigste levensjaar, van minder uren werken tot een jaar onbetaald verlof, telt op tot een bedrag dat je pas op je zeventigste ziet.
Wat je nu al kunt doen
Het goede nieuws is dat je het grootste deel van dit gat zelf kunt beperken, als je er op tijd bij bent. Een paar dingen die echt verschil maken:
- Check je pensioenoverzicht. Log in op mijnpensioenoverzicht.nl en kijk wat je nu al hebt opgebouwd. De meeste mensen hebben dit nog nooit gedaan en schrikken van hoe laag het bedrag is.
- Bouw iets extra op als je parttime werkt. Lijfrente of een andere vorm van extra sparen voor later compenseert een deel van wat je misloopt door minder uren.
- Vraag door bij je werkgever. Sommige pensioenregelingen houden geen rekening met deeltijd of verlof, andere wel. Het is zomaar te vragen, en het kan jaren later een verschil van duizenden euro's maken.
- Verdeel de zorgtaken bewust. Als je samen kinderen hebt, loont het om vooraf af te spreken wie wanneer minder werkt, in plaats van dat het er automatisch bij jou terechtkomt.
Wil je ook weten hoe je nu al slimmer met je geld omgaat zodat je straks minder afhankelijk bent van pensioen alleen? lees ook ons artikel over beleggen, want wie vroeg begint met opbouwen van eigen vermogen, voelt het verschil later een stuk minder hard.
Waarom dit onderwerp eindelijk op de agenda staat
Er verandert wel iets, en dat is het gesprek erover. Salaris was lang een taboe tussen collega's, maar dat begint te kantelen. we schreven al dat je straks gewoon mag vragen wat je collega verdient, en diezelfde openheid begint door te sijpelen naar pensioen. Werkgevers en pensioenfondsen krijgen steeds meer druk om uit te leggen waarom het verschil zo groot is, en dat is precies wat er nodig is om het daadwerkelijk kleiner te maken.
Je kunt niet in je eentje het hele systeem veranderen, maar je kunt wel voorkomen dat je over twintig jaar voor een verrassing komt te staan. Log vandaag nog in op je pensioenoverzicht. Het kost tien minuten, en het is de enige manier om te weten waar je nu echt staat.